Odkryj domki trulli (l. poj. trullo) – najbardziej rozpoznawalny symbol Apulii i jedną z najbardziej unikalnych form tradycyjnej architektury na świecie. Te niezwykłe, bajkowe budowle o okrągłych podstawach, śnieżnobiałych ścianach i charakterystycznych stożkowatych dachach z szarego wapienia są rozsiane po całej malowniczej Dolinie Itria, a ich największe skupisko znajduje się w słynnym miasteczku Alberobello, wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Historia powstania trulli jest niezwykle fascynująca i wiąże się ze sprytem dawnych mieszkańców regionu. W czasach feudalnych (głównie od XIV do XVII wieku) lokalni władcy nałożyli wysokie podatki na stałe osady mieszkalne. Aby uniknąć opłat, ubodzy chłopi zaczęli wznosić swoje domostwa metodą „na sucho” (a secco) – bez użycia jakiejkolwiek zaprawy cementowej. W razie zapowiedzianej kontroli królewskich urzędników, wystarczyło wyciągnąć jeden kluczowy kamień ze stożkowego dachu, by cała konstrukcja w mgnieniu oka zamieniła się w bezużyteczną stertę gruzu, która formalnie nie była domem.

Konstrukcja trulli opiera się na grubych, podwójnych murach, które doskonale izolują wnętrze – latem dają upragniony chłód, a zimą zatrzymują ciepło. Na wielu szarych dachach do dziś można podziwiać tajemnicze, białe symbole malowane wapnem – od znaków chrześcijańskich, przez pogańskie, aż po astrologiczne, które miały chronić domowników przed złem i przynosić pomyślność. Dziś te unikalne budynki, zamiast dawnych schronień dla chłopów i zwierząt, mieszczą luksusowe apartamenty butikowe, klimatyczne restauracje i sklepiki z pamiątkami, oferując podróżnym jedyne w swoim rodzaju doświadczenie nocy spędzonej wewnątrz architektonicznego dzieła sztuki.